Τετάρτη, 7 Οκτωβρίου 2009

ΚΑΙ ΟΛΙΓΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Φίλοι μου έλειψα και πάλι από το blogging για λίγο καιρό, αλλά αυτή τη φορά υπεύθυνο είναι το internet. Προ ενός μηνός ξαφνικά χάθηκε το Internet και ήταν αδύνατο να συνδεθώ. Τελικά μετά από πολλά αναγκάστηκα να αλλάξω modem και να με και πάλι για να σας ζαλίσω.
Λέω λοιπόν να ασχοληθώ λιγάκι με την ιστορία. Τα βράδια που επέστρεφα από το γραφείο (εκεί σπανίως έμπαινα στα blog) μη έχοντας internet, παρακολουθούσα τα τεκταινόμενα της προεκλογικής περιόδου και ειδικά το θέμα της οικονομίας. Κάτι όμως μου θύμιζαν όλα αυτά, κάτι που το είχα ξαναζήσει ή διαβάσει. Τελικά θυμήθηκα, το είχα διαβάσει, γιατί δεν θα μπορούσα να το είχα ζήσει, εκτός και εάν είχε δουλέψει στην περίπτωσή μου η μετεμψύχωση.
Πάμε λοιπόν πάμε όπως λέει και ο νέος πρωθυπουργός.
Το ξέρατε ότι υπήρχαν τραπεζίτες στην αρχαία Ελλάδα; Εγώ όχι, και όμως υπήρχαν. Κατά τον 4ο π. Χ. αιώνα είχε αναπτυχθεί πραγματικό πιστωτικό σύστημα. Οι τραπεζίτες αντί να δίνουν ρευστό χρήμα, εξέδιδαν πιστωτικές επιστολές, εντολές πληρωμών ή επιταγές. Ο πλούτος μπορούσε να μεταβιβαστεί από τον ένα πελάτη στον άλλο με απλά έγγραφα στα βιβλία των τραπεζιτών (Gustave Glotz (1862-1935) Ιστορία της Ελλάδας). Μερικοί τραπεζίτες όπως ο πρώην σκλάβος Πασίων λόγω της τιμιότητάς του απέκτησε τόση υπόληψη ώστε τα ομόλογά του ήταν αποδεκτά σε ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο.
Οι χρεοκοπίες όμως ήταν συνηθισμένο φαινόμενο και επίσης ο πανικός ανάγκαζε τις τράπεζες να κλείνουν η μία μετά την άλλη. Υπήρχαν δε σοβαρές καταγγελίες για καταχρήσεις κατά των μεγαλυτέρων τραπεζιτών ο δε κόσμος έτρεφε για τους τραπεζίτες φθόνο και θαυμασμό.
Η μεταβολή από τον ακίνητο στον κινητό πλούτο δημιούργησε τον πυρετό του χρήματος και η ελληνική γλώσσα εφεύρε την λέξη πλεονεξία. Οι νεόπλουτοι έκτιζαν επιδεικτικές κατοικίες, φόρτωναν τις γυναίκες τους με πολύτιμα ρούχα και κοσμήματα, είχαν πολυπληθές υπηρετικό προσωπικό και είχαν την αρχή να προσφέρουν στους προσκεκλημένους τους τα εκλεκτότερα φαγητά και ποτά.
Από την άλλη, τα ημερομίσθια των ελεύθερων εργατών παρέμεναν χαμηλά λόγω του ανταγωνισμού των δούλων.
Και μέσα σε αυτόν τον πλούτο αύξανε η φτώχια, γιατί η ελευθερία ανταλλαγής που επέτρεπε στους ευφυείς να κερδίζουν χρήματα, επέτρεπε στους αφελείς να χάνουν ευχερέστερα τα χρήματά τους. Κάτω από την νέα οικονομία οι φτωχοί ήταν σχετικά φτωχότεροι από την εποχή της δουλοπαροικίας.
Στην Αθηναϊκή πολιτεία τα μέλη μερικών ολιγαρχικών λεσχών, γράφει ο Αριστοτέλης, έδιναν τον επίσημο όρκο «Θα είμαι αντίπαλος του λαού και στο συμβούλιο θα του κάνω όσο κακό μπορώ». Ο δε Ισοκράτης γράφει στο 366 π.Χ. «Οι πλούσιοι έγιναν τόσο αντικοινωνικοί, ώστε όσοι είχαν περιουσία θα προτιμούσαν να την ρίξουν στην θάλασσα παρά να δώσουν βοήθεια στους πτωχούς, ενώ οι πτωχοί θα προτιμούσαν να αρπάξουν τα υπάρχοντα των πλουσίων παρά να βρουν ένα θησαυρό»
Οι πολιτικοί ενέτειναν τις προσπάθειες για ανεύρεση νέων πηγών δημοσίου εισοδήματος. Διπλασίασαν τους έμμεσους φόρους, τους εισαγωγικούς και εξαγωγικούς δασμούς και εισέπρατταν το ένα εκατοστό στην μεταβίβαση της ακινήτου περιουσίας.
Το 355 π.Χ. ο Ανδροτίων διορίστηκε αρχηγός ενός αστυνομικού σώματος το οποίο είχε δικαίωμα να αναζητά τα κρυφά εισοδήματα, να εισπράττει καθυστερημένους φόρους και να φυλακίζει τους φοροφυγάδες. Παραβίαζαν οικίες, εμπορεύματα κατάσχονταν και άνθρωποι κατέληγαν στην φυλακή, αλλά ο πλούτος εξακολουθούσε να κρύβεται ή να εξαφανίζεται (λέτε να υπήρχαν και τότε offshore εταιρείες;)
Μέσα σε όλα αυτά οι άγαμοι και οι εταίρες πολλαπλασιαζόντουσαν και οι ελεύθερες ενώσεις κατακτούσαν έδαφος σε σχέση με τους νόμιμους γάμους. Ο δε περιορισμός της οικογένειας με διάφορες μεθόδους ήταν στην ημερήσια διάταξη, αμβλώσεις ή παιδοκτονία. Ο Αριστοτέλης μάλιστα περιγράφει γλαφυρότατα ότι μερικές γυναίκες προλαμβάνουν την κυοφορία «αλείφοντας το μέρος εκείνο της μήτρας που έπιπτε το σπέρμα, με λάδι κέδρου ή αλοιφή μολύβδου, ή με μοσχολίβανο ανακατεμένο με ελαιόλαδο».
Η πολιτική διαφθορά που ακολούθησε τον θάνατο του Περικλή συνεχίστηκε και τον 4ο αιώνα. Σύμφωνα με τον νόμο η δωροδοκία τιμωρούνταν με θάνατο. Η Περσία δωροδοκούσε με ευχέρεια τους Έλληνες πολιτικούς για να κάνουν πόλεμο εναντίον άλλων ελληνικών πολιτειών ή εναντίων της Μακεδονίας.
Και κοντά σε όλα αυτά είχαμε και τους ρήτορες, οι οποίοι διαιρέθηκαν σε κόμματα και επιδίδονταν σε θορυβώδεις εκστρατείες. Κάθε κόμμα οργάνωνε επιτροπές, εφεύρισκε συνθήματα, διόριζε πράκτορες και συνέλεγε χρήματα. Και εκείνοι που πλήρωναν για όλα αυτά ομολογούσαν ειλικρινώς ότι περίμεναν να αποζημιωθούν στο διπλάσιο. Και όσο η πολιτική γινόταν εμπαθεστέρα τόσο υποχωρούσε ο πατριωτισμός.
Αυτά τα ωραία τα διαβάζω στην Παγκόσμια ιστορία του πολιτισμού του W. Durant. Θα μπορούσα να γράψω πολλά πάρα πολλά, αλλά θα γινόμουνα κουραστικός αν δεν έχω ήδη γίνει. Ίσως με άλλη ευκαιρία να συνεχίσω.
Πάντως μη μου πείτε, οι σημερινοί έλληνες είμαστε ένα πολύ κακό παράδειγμα για τους άλλους λαούς, μέχρι που και οι αρχαίοι μας πρόγονοι μας αντέγραψαν. Είχαν προβλέψει τι θα κάναμε σήμερα και το έκαναν δυόμιση χιλιάδες πριν, πρέπει να είχαν πολύ καλούς μάντεις.
Ξέρετε όσο διαβάζω ιστορία, αυτή την ιστορία που μιλάει και για τον απλό άνθρωπο, όχι του σχολείου, τόσο ανεβαίνει η αισιοδοξία μου, όχι ότι είμαι και απαισιόδοξος αλλά καμιά φορά προβληματίζομαι. Τελικά η χώρα μας και ο λαός μας αλλά και οι άλλοι λαοί τα έχουν περάσει ξανά και ξανά. Ας είμαστε λοιπόν αισιόδοξοι και όπως έλεγε η μάνα μου «ότι είναι χρήμα δεν είναι μπελάς»

23 σχόλια:

Hfaistiwnas είπε...

χαχαχαχα δηλ. έχουν και τράπεζες ρίζες.. και μάλιστα πολύυυ παλιές..
Πάντως ένας ήταν ο σκοπός τότε και τώρα.. το χρήμα.. !!!

dyosmaraki είπε...

Πολύ δυνατή η ανάρτησή σου φίλε μου. Η ιστορία του Durant θεωρώ πως είναι μία από τις καλύτερες ιστορίες αφού παραθέτει πάρα πολλές ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες.
Πράγματι η πρώτη συστηματική καταγραφή τραπεζιτών αφορά την αρχαία Αθήνα. Αν θυμάμαι καλά ο πρώτος τραπεζίτης πρέπει να ήταν ο Φορμίων.Μάλιστα το επάγγελμα του τραπεζίτη δεν το ασκούσαν οι Αθηναίοι μα είτε πρώην σκλάβοι που το αφεντικό τους τους χάρισε την ελευθερία είτε μέτοικοι (μα ποτέ Αθηναίοι).
Επίσης την περίοδο πριν τον Σόλωνα πράγματι η φορολογία ήταν δυσβάσταχτη κι έτσι πολλοί πολίτες αναγκάζονταν να βάζουν υποθήκη τα κτήματά τους αλλά και το ίδιο το κορμί τους!!! Δηλαδή εάν αδυνατούσαν να πληρώσουν τα χρέη τους μπορούσε ο έχων απαιτήσεις να τους πάρει σαν δούλους. Τότε ήταν που ο Σόλων κατάργησε τον θεσμό της εγγυοδοσίας μέσω της ατομικής ελευθερίας (σεισάχθεια)
Οι αθηναίοι είχαν τσακίσει στη φορολογία ακόμη και τους συμμάχους τους για αυτό και πολλοί στράφηκαν εναντίον τους. Μάλιστα όταν η αλαζονεία της εξουσίας χτύπησε τους Αθηναίους έφτασαν στο σημείο μέχρι να κλέβουν θησαυρούς ακόμη και από τα ιερά (π.χ. Δήλος).
Η αλαζονεία της εξουσίας είναι άτιμο πράγμα και διαχρονικό. Για να νατισταθεί κανείς στον θεό χρήμα θα πρέπει να είναι πολύ ισοροπημένο άτομο.
Οσον αφορά την παιδοκτονία σχετιζόταν με τη μεταβίβαση της ακίνητης περιουσίας αφού μόνο τα παιδιά που γεννιούνταν και από τους 2 Αθηναίους γονείς μπορούσαν να κληρονομήσουν την περιουσία του πατέρα. Εάν έμενε έγκυος καμιά εταίρα η καμιά παλλακίδα για να μην εγείρει αξιώσεις περουσιακές τότε την ανάγκαζαν να κάνει ακόμη και έκτρωση. Ο νόμος περί της κληρονομιάς άλλαξε από τότε που έμπλεξε ο Περικλής με την Ασπασία. Από τότε το παιδί μπορούσε να κληρονομήσει την περιουσία αρκεί ο ένας από τους 2 γονείς να ήταν Αθηναίος (και όχι πια οι 2).

dyosmaraki είπε...

Ωωωωχ!!!Σεντόνι βγήκε το σχόλιο μα παρασύρθηκα από το τόσο ενδιαφέρον μα και επίκαιρο θέμα που έθιξες...

Artanis είπε...

Λοιπόν, το να διαβάζει κάποιος συγκεντρωμένη όλη τη γνώση του παρελθόντος μέσα σε ένα ιστορικό βιβλίο, τον κάνει σαφώς σοφότερο...Εγώ έλεγα πάντοτε πώς η αλήθεια βρίσκεται κάπου ανάμεσα στον Πλάτωνα και τον Αριστοφάνη, διαβάζεις και τους δυο, και κάπου στο μέσος πετυχαίνεις (στο περίπου) αυτό που συνέβαινε τότε...
Ωραία η ανάλυση του Durant, δεν είμαι σίγουρη οτι την έχω διαβάσει...
Σε φιλώ, καιρός ήταν να επιστρέψεις...
Μας έλειψες...

ΦΥΡΔΗΝ-ΜΙΓΔΗΝ είπε...

Πολύ δυναμική επιστροφή!!!
Το θέμα ιδιαίτερα ενδιαφέρον.

Να είσαι ΠΑΝΤΑ καλά και να μας ζαλίζεις. Τέτοιες ζαλάδες είναι χρήσιμες...

Φιλί και Γλαρένιες αγκαλιές

gskastro είπε...

Απ’ ότι φαίνεται Ηφαιστίωνα είχαν ανακαλύψει ή εφεύρει τα πάντα οι πρόγονοί μας. Και φυσικά δεν είχαν και μεγάλο πρόβλημα να χρηματιστούν από το Περσικό κεφάλαιο.
Να είσαι καλά και καλή σου ημέρα gskastro

gskastro είπε...

Καλό μου Dyosmaraki καθόλου σεντόνι το σχόλιό σου, δες τι πληροφορίες έδωσες. Όντως επίκαιρο θέμα αλλά και διαχρονικό. Ο Durant μαζί με την γυναίκα του ασχολήθηκε πολλά χρόνια για την συγγραφή της ιστορίας του πολιτισμού. Εκεί που διαφέρει με άλλες ιστορίες είναι ότι σε μεταφέρει στην εποχή των γεγονότων, νομίζεις ότι τα ζεις.
Έχει γράψει και την ιστορία της φιλοσοφίας, όπως μου είπαν, αλλά δεν την έχω διαβάσει. Ίσως κάποτε βρω τον χρόνο να το κάνω και αυτό.
Η συγκεκριμένη ιστορία είναι ένας πολύ καλός οδηγός αν θέλει κάποιος να μελετήσει και εμβαθύνει στην ιστορία. Βάζει πάντα από πού και ποιόν συγγραφέα έχει συγκεντρώσει το συγκεκριμένο υλικό και όποιος θέλει παραπάνω πληροφόρηση πηγαίνει και την βρίσκει.
Δυστυχώς και πάλι έχω πρόβλημα στο σπίτι με το internet, αυτή τη φορά με το internet explorer και έτσι γράφω μεν στο σπίτι αλλά περιμένω να το στείλω όταν έρθω στο γραφείο.
Πολλούς χαιρετισμούς και απ’ ότι είδα παρεμφερής η δική σου ανάρτηση, οσονούπω σου έρχομαι. Gskastro

gskastro είπε...

Artanis φίλη μου αυτό το έργο αποτελείται από 11 τόμους, γραμμένο όμως κατά τέτοιο τρόπο που δεν σου κάνει καρδιά να σταματήσεις το διάβασμα. Κάθε μέρα όσο κουρασμένος και να είμαι διαβάζω και μερικές σελίδες, αξίζει να τον διαβάζει κανείς.
Επέστρεψα μεν, με όρους δε. Έχω πρόβλημα με το internet explorer και αναμένω τον γιο μου πότε θα ξεμπλέξει με τις δουλειές να έρθει να μου το αποκαταστήσει.
Πολλά φιλιά gskastro

gskastro είπε...

Καλή μου Γλαρένια χαίρομαι που είσαι καλύτερα και μπόρεσες να επιστρέψεις σε αυτό που πρέπει να το αγαπάς πάρα πολύ. Ελπίζω γρήγορα να γίνεις τελείως καλά. Πολλά φιλιά gskastro

Hfaistiwnas είπε...

Διαχρονικό το οικονομικό κρατικό γίγνεσθαι..

asterion είπε...

Η ιστορία κάνει κύκλους και επαναλαμβάνεται αν δεν διακοπεί βίαια!!!
Φυσικά οι ποαραλλαγές της είναι θέμα γούστου.

gskastro είπε...

Ηφαιστίωνα από την ώρα που εφευρέθηκε το χρήμα άλλαξαν τα πάντα. Καλή εβδομάδα gskastro

gskastro είπε...

Αστερίωνα όπως φαίνεται όμως και βίαια να διακοπή συνεχίζεται από εκεί που διακόπηκε. Έτσι τουλάχιστον δείχνουν τα πράγματα για τις χώρες που έχουν ιστορία. Για τις καινούργιες χώρες, όπως η Αμερική, θα δείξει το μέλλον. Βλέπεις αυτοί ήταν πολύ έξυπνοι και πρακτικοί. Κατέλαβαν μια χώρα και δεν έκαναν το λάθος που έκαναν άλλοι κατακτητές, εξολόθρεψαν το ντόπιο στοιχείο. Καλή σου εβδομάδα gskastro

asterion είπε...

Κάστρο
και αφού εξολόθρευσαν το ντόπιο στοιχείο, βάλθηκαν να εξολοθρεύουν ή ανατρέπουν όποιον δεν τους αρέσει. Βλέπεις είναι μακριά και δεν τους φθάνει ο εχθρός. Οι Ιάπωνες κατά την διάρκεια του πολέμου εκμεταλλεύομενοι κάποιο φυσικό φαινόμενο έστελναν αερόστατα με βόμβες στην Αμερική. Καταλαβαίνεις την λαχτάρα του μπάρμπα Σάμ.

gskastro είπε...

Φίλε Αστερίωνα ότι και να κάνουνε, ότι και να κάνουμε, οι τύχες μας είναι κοινές και όσο πιο γρήγορα το καταλάβουμε όλοι μας τόσο το καλύτερο. Θυμάσαι εκείνο το βιβλίο, ο χαμένος κόσμος αν δεν κάνω λάθος; Είχαν αφήσει τις τύχες τους στα χέρια άλλων. Να είσαι καλά gskastro

Vrakas Kostas είπε...

Τωρα εγω τι να πω και τι να σχολιασω..

Καλυτερα να συνεχιζες να ειχες προβλημα με το ιντερνετ,και να μην γυριζες με μια τετοια αναρτηση.
Εγω παντως δεν εχω διαβασει τιποτα απο ολα αυτα που αναφερονται εδω μεσα,ειτε απο σενα ειτε απο τους σχολιαστες.
Ουτε καν την αναρτηση σου δεν διαβασα!
Βολευομαι διοτι παντα,με την ημιαμαθεια μου.

Παντως,εχω την εντυπωση πως οσο θα υπαρχει ανθρωπος,ολα ανακυκλωσιμα θα ειναι.
Ακομα και..η γνωση.

Να εισαι παντα καλα φιλε μου Γιωργη!
Καλο ΣΚ,απο μια σχεδον χειμωνιατικη Γερμανια.

gskastro είπε...

Κωστή έχεις δίκαιο, σε άλλη περίπτωση θα έτρωγα τις ώρες μου το ΣΚ στο Internet, τώρα τα τελευταία ΣΚ πηγαίνω με ποδήλατο βόλτες με τις εγγόνες μου, και λίγο ξεμούδιασμα από την καθιστική ζωή.
Όσο για την ανάρτηση, έχει σχέση με τα ταξίδια μου στο χρόνο μέσω της ιστορίας. Με γοητεύει πολύ η ιστορία χωρών που έχουν ιστορία κάποιων χιλιάδων ετών. Και εγώ στην ηλικία σου ασχολιόμουνα φανατικά με ότι ασχολείσαι σήμερα και γι’ αυτό σε καταλαβαίνω απόλυτα και νόμιζα ότι ιστορία είναι αυτά που μάθαμε στο γυμνάσιο.
Έχει δίκαιο ανακυκλώσιμη είναι η ιστορία. Δεν είναι τυχαίο γεγονός ότι ο Αριστοτέλης διδάσκεται στα Αμερικάνικά Πανεπιστήμια και τις στρατιωτικές σχολές. Έχει πολύτιμη πληροφόρηση και γνώση.
Ελπίζω να είχες καλό ΣΚ. Εδώ ήταν ένα υπέροχο ΣΚ, με βροχές κατά τόπους αλλά ευχάριστο για περπάτημα και ποδηλατάδα. Γιώργος

Άστρια είπε...

Πολύ καθυστερημένη η επίσκεψή μου καλέ μου φίλε όμως, έχω καθήσει πολύ ώρα να διαβάζω την πραγματικά ενδιαφέρουσα ανάρτησή σου και τα σχόλια.

Η Ιστορία από τα αγαπημένα θέματα βιβλίων και για μένα.
Και θυμήθηκα κάτι που είχα διαβάσει, ότι παληά στη Λαρούς η λέξη grec ήταν ένα πολύ αρνητικό επίθετο για κάποιον.(Ίσως να είχε να κάνει και με την γνωριμία των Ευρωπαίων με κάποιους από το ελληνικό στοιχείο στους προηγούμενους αιώνες.) Και επίσης ότι ο ακαδημαϊκός Καμπούρογλου, ζήτησε και πέτυχε να διαγραφεί. Δεν έψαξα παραπάνω για την αλήθεια αυτής της πληροφορίας.

Πολλά φιλιά φίλε μου, θα σε βλέπουμε συχνότερα τώρα:)))

Side21 είπε...

Η Ιστορία Επαναλαμβάνεται
Ενίοτε και ως Φάρσα - Καλή ώρα !!!
Καλά να περνάτε ...

fractal είπε...

Κάστρο το θέλω το παγωτάκι μου ε?
Άργησα να σε επισκεφθώ καλέ μου.
Από συνήθεια (ότι δεν είχες νέα ανάρτηση), προσπερνούσα το σπίτι σου.
Σήμερα αποφάσισα να μπω, και ξαφνιάστηκα. Ωραία συζήτηση και όλοι οι φίλοι εδώ.
Καθυστερημένο και ντροπιασμένο θα κάτσω σε μια γωνιά να ακούω χωρίς να μιλά.
Το παγωτό μου όμως θα το φάω όλο!..

gskastro είπε...

Καλή μου Άστρια δεν πειράζει και αν αργείς να μπαίνεις στο blog μου, άλλωστε και εγώ το επισκέπτομαι σε αραιά διαστήματα τώρα τελευταία. Είναι βλέπεις και η κούραση. Φεύγω στις 6:30 το πρωί και επιστρέφω γύρω στις 9 το βράδυ.
Έχεις δίκαιο για το grec, ήταν συνώνυμο του κλέφτη του απατεώνα. Και ποιος μας το έβγαλε, οι αποικιοκράτες και εκμεταλλευτές των λαών οι κατά τα άλλα εκλεπτυσμένοι Γάλλοι.
Έτσι όμως είναι οι ισχυροί πάντα έχουν δίκαιο και το εφαρμόζουν κατά το δοκούν. Για να είμαστε όμως ειλικρινείς τα κάναμε και εμείς κάποτε, μόνο που το ονομάσαμε εκπολιτισμό των βαρβάρων.
Πολλά φιλιά και από εμένα και καλό Σαββατοκύριακο gskastro

gskastro είπε...

Φίλε Side 21 και σαφώς η ιστορία επαναλαμβάνεται και απορώ γιατί οι ιθύνοντες τον κόσμο δεν την διαβάζουν, ή μήπως την διαβάζουν και μας παίζουν ανάλογα!
Να έχεις ένα καλό Σαββατοκύριακο gskastro

gskastro είπε...

Fractal καλό μου fractal, έφαγα και το δικό σου παγωτό. Καλά να πάθεις αφού δεν δίνεις το στίγμα σου.
Μα αφού τα λέμε και από τηλεφώνου, τι πειράζει και αν αργείς να μπεις. Ελπίζω στην Θεσσαλονίκη να τα πηγαίνεις καλά, πάντως μόλις ξανακατέβεις ειδοποίησέ με. Στο σπίτι επιστρέφω μετά τις 9 το βράδυ η δε Κάστραινα είναι συνήθως στα εγγόνια της, οπόταν πάρε με στο κινητό. Πολλά φιλιά gskastro